Eliminacja mostków cieplnych
Standardy energetyczne domów energooszczędnych

Termoizolacja domu energooszczędnego

W przypadku domów energooszczędnych ograniczenie utraty ciepła następuje poprzez podwyższenie izolacyjności i odzyskanie ciepła z usuwanego powietrza. Podwyższenie parametrów izolacji termicznej może nastąpić poprzez zastosowanie odpowiednich materiałów izolacyjnych, których wymagana grubość zależy od współczynnika przewodności cieplnej danego materiału (λ) oraz oczekiwanych wartości współczynnika przenikania ciepła (U).

Którędy ucieka najwięcej ciepła?

Jak wynika z danych Krajowej Agencji Poszanowania Energii największe straty ciepła w budynkach jednorodzinnych następują poprzez:

  • okna (23-36%),
  • wentylację (26-32%),
  • ściany zewnętrzne (13-20%),
  • dach (6-13%)
  • podłogę na gruncie (5-10%).

Izolacja cieplna powinna ochraniać całą ogrzewaną część budynku i tworzyć jak najbardziej ciągłą otulinę. Ciągłość ta jest co prawda przerwana mostkami cieplnymi, jednak współczesna technologia pozwala na ograniczenie strat ciepła na mostkach do zadowalającego poziomu, szczególnie, gdy ich eliminacja zostanie uwzględniona na etapie projektu domu.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze materiałów izolacyjnych?

Jednym z kluczowych współczynników, jaki należy wziąć pod uwagę przy wyborze produktów do izolacji domu jest współczynnik przewodzenia ciepła, czyli λ (lambda).
Im niższa wartość λ deklarowana przez producenta, np. wełny mineralnej, czy też styropianu, tym lepszym izolatorem jest dany produkt. Oznacza to też, że im mniejsza wartość współczynnika przewodzenia ciepła λ, tym mniejsza będzie wymagana grubość izolacji.
Jednocześnie niestety wartość λ bezpośrednio wpływa na cenę – im produkt ma lepsze parametry izolacyjne (niższa λ), tym jest droższy. Przy wyborze materiału ważne jest więc oszacowanie optymalnych proporcji nakładów do efektów.

Szczelne okna trzyszybowe

To właśnie przez okna ucieka najwięcej ciepła – nawet w przypadku modeli o bardzo niskim współczynniku przenikania ciepła.
Zgodnie z najnowszymi przepisami (WT 2017), maksymalna wartość współczynnika przenikania ciepła (U) dla okien fasadowych wynosi 1,1 W/(m2 K), dachowych 1,3 W/(m2 K), a dla drzwi zewnętrznych i bramy garażowej 1,5 W/(m2 K). W przypadku domów pasywnych współczynnik przenikania ciepła wynosić ma dla wszystkich rodzajów okien i drzwi 0,8 W/(m2 K), a dla budynków energooszczędnych dla okien fasadowych i dachowych 1 W/(m2 K), a dla zewnętrznych 1,3 W/(m2 K).
W przypadku domów energooszczędnych z wentylacja mechaniczną z odzyskiem ciepła, ważne jest, by okna nie posiadały mikrowentylacji ani stałych rozszczelnień (np. nawiewników), ponieważ wszystkie elementy stolarki powinny być jak najbardziej szczelne.
Standardem w budownictwie energooszczędnym są okna trzyszybowe. Niektóre modele ze względu na dodatkowe okucia i powłokę niskoemisyjną osiągają U nawet poniżej 0,6 W/(m2 K).
Na energooszczędność stolarki okiennej bardzo duży wpływ ma sposób jej montażu, który ma na celu wyeliminowanie mostków cieplnych. Rekomendowany jest tzw. ciepły montaż lub przesunięcie okna w warstwę izolacji termicznej. Taki zabieg pozwala na uniknięcie mostków termicznych, ponieważ profil ościeżnicy nie będzie miał styczności z murem.

Izolacja ścian zewnętrznych domu

Zgodnie z najnowszymi przepisami (WT 2017), maksymalna wartość współczynnika przenikania ciepła (U) dla domów jednorodzinnych w przypadku ścian zewnętrznych wynosi 0,23 W/(m2 K), a dla domów energooszczędnych i pasywnych odpowiednio 0,15 i 0,1 W/(m2 K).
Osiągnięcie tak niskich wartości U jest możliwe dzięki zastosowaniu odpowiednio grubych warstw izolacji.
Poniższa tabela przedstawia minimalne grubości izolacji ściany zewnętrznej przy określonej wartości współczynnika lambda potrzebnej do osiągnięcia wartości U w określonych latach. Dla uproszczenia założono w tej kalkulacji , że nie występują żadne mostki termiczne oraz że przekroje przegród wykonane są wyłącznie z materiałów termoizolacyjnych. Grubości izolacji podane są w zaokrągleniu do pełnych centymetrów.

Ściana zewnętrzna

Warunki techniczne (obligatoryjne)

Wartości referencyjne do budownictwa energooszczędnego

Lambda

Od 2014 r.

Od 2017 r.

Od 2021 r.

Pasywne

Energooszczędnie

W/mK

0,25

0,23

0,2

0,1

0,14

0,03

120

130

150

300

220

0,031

130

140

160

310

230

0,032

130

140

160

320

230

0,033

140

150

170

330

240

0,034

140

150

170

340

250

0,035

140

160

180

350

250

0,036

150

160

180

360

260

0,037

150

170

190

370

270

0,038

160

170

190

380

280

0,039

160

170

200

390

280

0,04

160

180

200

400

290

Źródło: Stowarzyszenie Producentów Wełny Mineralnej, http://miwo.pl/zmiany-warunkach-technicznych-1-stycznia-2017-r-wplyw-izolacje-przegrod/
Jak widać, w zależności od λ w powyższym zestawieniu, te same wartości współczynnika przenikania ciepła można osiągnąć przy izolacji od 29 do 22 cm dla domów energooszczędnych.
Na poniższym wykresie widać, jak kształtuje się zależność między grubością izolacji, a współczynnikiem U. Kalkulacje zostały wykonane dla ściany dwuwarstwowej z warstwą nośną betonu komórkowego i ociepleniem materiałem o λ=0,04 W/(m2 K).

Źródło: Opracowanie własne na podstawie http://www.budujemydom.pl/domy-pasywne/18163-izolacja-cieplna-domu-energooszczednego
Z wykresu wynika, że największy spadek wartości U następuje przy pogrubieniu izolacji z 10 do 15-20 cm (z 0,28 do 0,19-0,16 W/(m2 K) , a kolejne centymetry materiału nie przekładają się już tak efektywnie na poprawę współczynnika przenikania ciepła (U).
 

Współczynnik U W/(m2 K)

Koszt termoizolacji
1 m2 ściany

Koszt termoizolacji 150 m2 ścian

Roczna strata ciepła, 150 m2 ścian, kWh

Roczna strata ciepła 150 m2 ścian, zł

Strata ciepła w ciągu 10 lat przez 150 m2 ścian, zł

Liczba lat, po których nastąpi zwrot z inwestycji termoizolacji

Ściana 1

0,3

18 zł

2 700 zł

3 240

1 879 zł

18 792 zł

1,44

Ściana 2

0,2

27 zł

4 050 zł

2 160

1 253 zł

12 528 zł

3,23

Ściana 3

0,1

63 zł

9 450 zł

1 080

626 zł

6 264 zł

15,09

Źródło: Opracowanie własne na podstawie http://www.budujemydom.pl/domy-pasywne/18163-izolacja-cieplna-domu-energooszczednego, kalkulacje przy stawce 0,58 zł/ kWh

Izolacja dachu

Odpowiednie ocieplenie dachu przekłada się na mniejsze straty ciepła podczas zimy, a także na przyjemniejszy klimat na poddaszu w ciągu lata, co nabiera szczególnego znaczenia podczas upałów. Starty ciepła przez dach mogą stanowić do 13% w bilansie ogólnych strat ciepła w budynku.
Zgodnie z najnowszymi przepisami (WT 2017), maksymalna wartość współczynnika przenikania ciepła (U) dla dachów, stropodachów i stropów pod nieogrzewanymi poddaszami wynosi 0,18 W/(m2 K), a w przypadku domów pasywnych i energooszczędnych odpowiednio 0,1 oraz 0,12 W/(m2 K).
Do ocieplania warto wybrać materiał bardziej miękki, elastyczny, który nie będzie ulegał rozwarstwianiu, ale szczelnie wypełni wszystkie wolne przestrzenie między więźbą dachową.
Podobnie jak w przypadku ścian, kluczowe dla osiągnięcia tak niskich współczynników U jest gruba warstwa materiału izolacyjnego. Istotne jest też odpowiednie zabezpieczenie izolacji przed wilgocią. Mokra termoizolacja traci swoje właściwości ciepłochronne, a drewniane belki narażone zostają na pleśni.

Izolacja podłóg

Izolacja podłóg ma na celu z jednej strony odcięcie drogi, jaką ciepło może uciec z budynku do gruntu (termoizolacja), a z drugiej – jaką wilgoć z podłoża przedostaje się do domu (hydroizolacja).
Izolacja podłóg na gruncie wykonywana jest zazwyczaj pod płytą podłogową. Ważne jest, by wykorzystane do ocieplenia materiały były odporne na wilgoć oraz wytrzymałe, niepodatne na ściskanie – by chroniły przed osiadaniem podłogi.
Maksymalna wartość współczynnika przenikania ciepła (U) dla podłóg na gruncie według WT 2017 wynosi 0,3 W/(m2 K), a wartości rekomendowane dla domów pasywnych i energooszczędnych odpowiednio 0,12 oraz 0,2 W/(m2 K).
Grubość ocieplenia jest wyznacznikiem izolacyjności termicznej podłogi – zazwyczaj warstwa izolacji wynosi około 10-15 cm, jednak warto zwiększyć jej grubość do 30, a nawet 50 cm, w zależności od budżetu jakim dysponuje inwestor.

Formularz kontaktowy

Poznaj rozwiązania polecane dla domów energooszczędnych

Baza wiedzy Thermo House